Category: साहित्य/विचार

विद्यालय भर्नामा अभिभावकहरुको अलमल

विश्व ब्यापी रुपमा फैलिएको कोभिड–१९ कोरोना भाइरस संक्रमणको कारण कुनै विशेष एक दुई देश होइन विश्वकै आर्थिक, सामाजिक, राजनितिक, स्वास्थ्य,…

नेपाली समाजको विभिन्नतालाई केन्द्रमा राखेर साहित्य सिर्जना भएको छैन – प्रकाश दिप्साली राई

भोजपुर जिल्लामा जन्मनु भएका कवि प्रकाश दिप्शाली समकालीन नेपाली साहित्य एक परिचित नाम हो । उहाँको कविता संग्रह ” घायल…

आर्थीक संकटले धरानका अखबार धमाधम बन्द, पत्रकार भए बेरोजगार

धरान(संजीता धमला)। कोरोना महामारीको प्रत्यक्ष असरले अन्य सबै क्षेत्रमा झैँ पत्रकारितता क्षेत्रलाई पनि नराम्ररी गा“जेको छ । अझ मोफसलमा बसेर…

भगवान सँग मेरो प्रार्थना छ की नर्स, डाक्टर प्रति हेर्ने दृष्टिकोण सही बनाोस्

केही वर्ष पहिले मलाई एकजनाले एउटा पुस्तक दिनुभयो सेतो लुगा भित्र कालो मन। मैंले अचम्म मान्दै के बुक हो? भनी…

सस्तो र कमसल साहित्यले यति धेरै हल्ला गरिरहेको छ कि सक्कली साहित्य हराउनु थालेको छ – चन्द्र गुरुङ

माझ गाउँ,मान्बु, गोरखा जिल्लामा जन्मनु  भएका कवि चन्द्र गुरुङ समकालीन नेपाली  साहित्य क्षेत्रको एक सशक्त  कवि हुन । उहाँको पहिलो कविता संग्रह  ”उसको मुटुभित्र देशको नक्सा नै थिएन”  २०६४ मा   प्रकाशन भएको थियो भने दोस्रो  कविता संग्रह  ” माइ फादरस फेस ”  अङ्ग्रेजी भाषामा नेपाल भन्दा बाहिरबाट २०७७ सालमा प्रकाशन भएको छ । कवि गुरुङले  कविता लेखन मात्र नभै भारतीय, अङ्ग्रेजी र अरबी कविहरुका कविता  पनि नेपाली भाषामा अनुवाद गर्नु भएको छ । उनै कवि गुरुङसँग एभरेष्ट डेलिले गरेको कुराकानी प्रस्तुत गरिएको छ : चन्द्र गुरुङ  १ ) लकडाउनको समय कसरी के  गरेर कटाँउदै  हुनुहुन्छ ?  म कविताको आकासमा रमाउने पंक्षी हूँ । यस लकडाउनमा नयाँ कविताहरू रच्दैछु । केही पुराना कविताहरूको मर्मतसम्भार चल्दैछ । र, थुप्रै कविताहरूको भाषानुवाद पनि गर्दैछु । भन्नै पर्दा म तेस्रो कविताकृतिको तयारी पनि गर्दै छु । २ )  लेखन यात्रा कहिले देखि थाल्नु भयो ? के कुराबाट प्रभावित हुनु भयो ? कहाँबाट प्रेरणा पाउनु भयो र साहित्य लेखन तर्फ लाग्नु भयो ?  सानै उमेरदेखि किताबहरूप्रति विशेष आकर्षण रह्यो । किताबलाई कभर लगाएर अलमारीमा सजाएर राख्थेँ । किताबले एकप्रकारको आनन्द दिन्थ्यो । सायद यसरी किताबप्रति माया बढदै गयो । किताब पढने बानीले नै लेखनप्रति रहर जगाएको हुुनुपर्छ । मेरो लागि किताब, मात्रै एक्लोपनको समय बिताउने उपाय नभई, अर्को दुनिया चियाउने झ्याल पनि भयो । सात कक्षामा पढदै गर्दा चङ्गाबारे पहिलो कविता लेखेको थिएँ । स्कूलको अन्तिम दिनमा पनि बिदाई कार्यक्रममा आफैले रचेको कविता सुनाएको याद छ । तर स्कूल छुटेपछि लेख्ने र पढने वातावरण बनेन । पछि रोजगारको सिलसिलामा देश छोडेर गएँ । त्यसबेला देश र घरपरिवारको याद आइरहने । जसले मलाई फुर्सदमा लेख्न प्रेरित गर्यो । तब मेरो उमेरले तीस नाँघिसकेको थियो ।  यसकारण म सक्रिय लेखनमा ढिलो आएँ ।   ३ ) तपाइ बिशेष गरेर कस्तो किसिमको कविता लेख्न रुचाउनु हुन्छ ? किन ? आफैले लेखेको हरेक लेखसँग सन्तुष्ट हुनुहुन्छ ?  खासमा सामाजिक र जीवनवादी विषयमा सरल शब्द र गहन भावमा कविता लेख्न मनपराउँछु । यस्ता कविताहरू जसमा मैले बाँचेको समाज र समयको अनुहार छर्लङ्ग देखियोस् । हाम्रो चारैतिर अनेकथरीका विकृति  र विसङ्गतिहरू चुनौती या समस्याका रुपमा उभिएका छन् । यी समस्याहरूको सम्बन्ध कतै न कतै देशको राजनीतिसित गाँसिएको छ । अनुशासनहीन र कुसंस्कारग्रस्त राजनीतिले देशको शासन चलाइरहेको समयमा पाठक र आम जनताले कविताबाट यी समस्याहरूको समाधानको आसा गर्छन् । म कवितामा यही लेख्न चाहन्छु । आफैले लेखेको हरेक लेखसँग कदापि सन्तुष्ट हुन सकिन्न । देशविदेशतिरका कविताहरू पढछु । थुप्रै कविताहरू बेग्लै स्वाद र विषयमा लेखिएका हुन्छन् । यी रचनाहरूको प्रभावले जीवनदृष्टि फेरिँदै जान सक्छ । कविताबारेको चिन्ता, चिन्तन र विचार पनि फेरिँदै जान्छ । यसकारण कुनै समयमा लेखेको आफ्नै सिर्जनाले पनि सधैँ सन्तुष्टी दिइरहन्छ भन्ने छैन ।   ४ ) तपाइको दोस्रो कविता संग्रह  माइ फादर फेस (My Father face) नेपाली बजारमा  पाँउदैन नि ? किन ? मूल नेपाली कविताहरूको अङग्रेजी अनुवाद भारतमा छापिएको हो । अब नेपाली पाठकको लागि नेपाली भाषामै ल्याउने ईच्छा छ । प्रकाशकसित कुरा पनि भइरहेको थियो तर मेरो छोटो बिदा र कोरोनाले निम्त्याएको यस लकडाउनले गर्दा समयमै ल्याउन पाइएन । तर छिटो भन्दा छिटो यो कृति नेपाली बजारमा आउने छ । …

अबको साहित्य दिमाख चिथोर्ने खालको हैन, अपनत्व भाव पैदा गर्ने हुनु पर्छ – कवि दीपक शम्चू

तत्कालीन धितुङ गाँउ पञ्चायत को बुङ्गाछा टोल ( हाल हलेसी तुवाचुङ न. पा. वडा नं ८) खोटाङमा जन्मनु भएको कवि…

गरीबलाई रोगले भन्दा भोकले मर्ने चिन्ता

–लोकराज निरौला कोरोना भाइरस कोभिड–१९ नियन्त्रण रोकथामका लागि २०७७ चैत्र ११ गते देखि पहिलो पटक सम्पूर्ण देश बन्दा–बन्दी हुदा स्थानिय…

अन्योलता र हुटहुटीले रंगमञ्चमा आए : तुलशा थापा

शिशिर खड्का धरान । काठमाडौं भन्दा बाहिर  धरानमा रहेर नाटकमा रमाउने रंगकर्मि तुलशा थापा नाटकमा मात्र नभै केहि चलचित्रमा पनि अभिनय…